Wzory użytkowe - rejestracja, zgłoszenie i jak chronić? Kancelaria patentowa - Apatent

Po co patentować ?

W celu zabezpieczenia przed podrabianiem rozwiązań przez konkurentów. Brak ochrony zachęca konkurencję do czerpania korzyści z Twoich pomysłów.

Po co patentować?

Wzory użytkowe

Wzór użytkowy to nowe i użyteczne rozwiązanie o charakterze technicznym, dotyczące kształtu, budowy lub zestawienia przedmiotu o trwałej postaci. Wzór użytkowy odnosi się do przedmiotu materialnego o trwałej postaci, określonego cechami technicznymi przedmiotu, przejawia jącymi się w ukształtowaniu przestrzennym bądź konstrukcji przedmiotu jako całości lub zestawieniu elementów niepołączonych ze sobą konstrukcyjnie ale określonych przestrzennym ukształtowaniem.

Wzory użytkowe to kategoria rozwiązań przestrzennych, jak je chronić?

Schemat wzoru użytkowego

Ochrona wzoru użytkowego

Prawo ochronne na wzór użytkowy uzyskuje się w drodze decyzji administracyjnej wydawanej przez Urząd Patentowy RP. Ochrona wzorów użykowych może trwać maksymalnie 10 lat od daty dokonania zgłoszenia wzoru użytkowego w Urzędzie Patentowym. Uzyskanie prawa ochronnego wymaga wystąpienia ze stosownym wnioskiem do Urzędu Patentowego i posiadania przez wzór użytkowy zdolności ochronnej czyli ustawowych warunków koniecznych do wydania decyzji o udzieleniu prawa wyłącznego przez Urząd.

Otrzymując od klienta pełnomocnictwo, nasza kancelaria składa wniosek o udzielenie prawa ochronnego wraz z odpowiednio przygotowaną dokumentacją zgłoszeniową. Przygotowany przez nas opis wzoru użytkowego poprzedzony jest szczegółową analizą istoty rozwiązania, w oparciu o wiedzę twórcy oraz przeprowadzone przez nas badanie stanu techniki. Sprawujemy opiekę nad zgłoszeniem wzoru użytkowego i zajmujemy się wszelkimi formalnościami - od przygotowania wniosku i pozostałych niezbędnych dokumentów, przez zgłoszenie wzoru użytkowego, aż do momentu wydania przez Urząd decyzji w sprawie udzielenia prawa ochronnego.  

Dokumenty wymagane przez naszą kancelarię, potrzebne do zgłoszenia wzoru użytkowego:

  • numery NIP, PESEL / REGON (osoby prawne),
  • zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej gdy zgłaszającym jest osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą,
  • aktualny KRS – w przypadku gdy zgłaszającym jest spółka prawa handlowego,
  • adres zamieszkania - jeśli zgłaszającym jest osoba fizyczna,
  • dane twórcy wzoru użytkowego - jeżeli jest on inny niż zgłaszający,
  • pełnomocnictwo.

Przykłady wzorów użytkowych

Ze względu na niższy, w stosunku do wynalazków, standard ochrony zdarza się, że są one nazywane „małymi wynalazkami”. Od wzoru użytkowego nie wymaga się poziomu wynalazczego, a jedynie nowość i użyteczność technicznego rozwiązania. Brak przesłanki poziomu wynalazczego w stosunku do wzorów użytkowych oznacza, że w przeciwieństwie do wynalazków mogą one być rozwiązaniami zupełnie oczywistymi. Przykładem wzoru użytkowego jest m.in.:

  • etui na telefon komórkowy,
  • krzesło,
  • kubek,
  • stolik pod komputer.

Wiele innych przykładów w postaci rysunków znajduje się w ogólnodostępnej bazie na stronie internetowej Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej. Analizując przykłady opisów ochronnych wzorów użytkowych należy zwrócić uwagę na zastrzeżenia ochronne, które odgrywają kluczową rolę w całym opisie i odzwierciedlają nowość oraz użyteczny charakter chronionych rozwiązań.

Wzór użytkowy a wynalazek

Kluczowa różnica między wzorem użytkowym a wynalazkiem dotyczy kategorii rozwiązań, które mogą być uznane za wzory użytkowe bądź wynalazki. Wzorami użytkowymi mogą być jedynie wytwory zdeterminowane przestrzennie (urządzenia, maszyny, narzędzia), natomiast wynalazkami mogą być także wytwory bezpostaciowe (związki chemiczne, środki spożywczy, kompozycje kosmetyczne), sposoby postępowania ( sposoby wytwarzania produktu, sposoby pomiaru własności fizycznych lub chemicznych), zastosowania (dotyczy nowego zastosowania substancji nowej lub znanej, lub użycie takiej substancji do uzyskania wytworu mającego nowe zastosowanie np. w postaci nowej kategorii leków). Poniżej przedstawione zostały wybrane różnice pomiędzy wynalazkami a wzorami użytkowymi.

RÓŻNICE

WYNALAZKI

WZORY UŻYTKOWE

Czas trwania patentu na wynalazek wynosi maksymalnie 20 lat od daty dokonania zgłoszenia wynalazku w Urzędzie Patentowym

Czas trwania prawa ochronnego na wzór użytkowy wynosi maksymalnie 10 lat od daty dokonania zgłoszenia wzoru w Urzędzie Patentowym

Zakres przedmiotowy patentu określają zastrzeżenia patentowe, zawarte w opisie patentowym. Opis wynalazku i rysunki mogą służyć do wykładnia zastrzeżeń patentowych.

Zakres przedmiotowy prawa ochronnego określają zastrzeżenia ochronne zawarte w opisie ochronnym wzoru użytkowego.

Udzielenie prawa ochronnego na wzór użytkowy stwierdza się przez wydanie dokumentu patentowego

Udzielenie prawa ochronnego na wzór użytkowy stwierdza się przez wydanie świadectwa ochronnego.

Wynalazki muszą posiadać poziom wynalazczy – muszą być nieoczywiste.

Wzory użytkowe nie muszą się charakteryzować poziomem wynalazczym, mogą być rozwiązaniami zupełnie oczywistymi.

Zgłoszenie wynalazku może obejmować kilka różnych wynalazków tworzących jeden pomysł wynalazczy.

Zgłoszenie wzoru użytkowego może obejmować tylko jedno rozwiązanie. Możliwe jest jednak przedstawienie różnych postaci przedmiotu, posiadających te same istotne cechy techniczne zastrzeganego rozwiązania.

Zgłoszenie patentowe można w toku postępowania lub w ciągu 2 miesięcy od uprawomocnienia się decyzji odmownej zamienić na wzór użytkowy.

Nie jest możliwa konwersja wzoru użytkowego na wynalazek.

Wzór użytkowy a wzór przemysłowy

Z uwagi na podobieństwo nazewnictwa, pojęcia te często są ze sobą mylone. W istocie nie są ze sobą powiązane w żaden sposób. Wzór użytkowy dotyczy aspektów technicznych, natomiast wzór przemysłowy dotyczy wyglądu zewnętrznego produktu i jego estetyki. Poniżej przedstawione zostały wybrane różnice pomiędzy wzorami użytkowymi  a wzorami przemysłowymi.

RÓŻNICE

Wzory przemysłowe

Wzory użytkowe

Czas trwania prawa z rejestracji  na wzór przemysłowy wynosi maksymalnie 25 lat od daty dokonania zgłoszenia wzoru przemysłowego w Urzędzie Patentowym, podzielone na pięcioletnie okresy ochronne

Czas trwania prawa ochronnego na wzór użytkowy wynosi maksymalnie 10 lat od daty dokonania zgłoszenia wzoru w Urzędzie Patentowym

Udzielenie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego stwierdza się przez wydanie świadectwa rejestracji.

Udzielenie prawa ochronnego na wzór użytkowy stwierdza się przez wydanie świadectwa ochronnego.

Kluczowe znaczenie dla zakresu ochrony ma ilustracja zgłaszanego wzoru użytkowego. Opis wzoru ma charakter fakultatywny oraz wyjaśniający ilustracje.

Zakres przedmiotowy prawa ochronnego określają zastrzeżenia ochronne zawarte w opisie ochronnym wzoru użytkowego.

Wzór przemysłowy dotyczy postaci wytworu inaczej wyglądu zewnętrznego produktu.  Wzór przemysłowy nie chroni rozwiązań o charakterze technicznym, funkcjonalnym, ani niewidocznych cech wytworu.

Wzory użytkowe dotyczą aspektów technicznych i nie muszą się charakteryzować poziomem wynalazczym, mogą być rozwiązaniami zupełnie oczywistymi.

W Polsce obowiązuje zasada jednego zgłoszenia dla jednego wzoru, przy czym w jednym zgłoszeniu mogą być odrębne postacie wytworu mające wspólne cechy (odmiany wzoru przemysłowego). Liczba odmian wzoru przemysłowego w zgłoszeniu, nie może przekraczać dziesięciu, chyba że odmiany te tworzą w całości komplet wytworów.

Zgłoszenie wzoru użytkowego może obejmować tylko jedno rozwiązanie. Możliwe jest jednak przedstawienie różnych postaci przedmiotu, posiadających te same istotne cechy techniczne zastrzeganego rozwiązania.

Wzorem przemysłowym może być postać wytworu lub jego część, nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację.

Wzorem użytkowym jest zawsze rozwiązanie dotyczące przedmiotu trwałej postaci.

wsteczna górę